قفسهنوشت ۲۳۴: اکنون؛ از فاضل نظری
فاضل نظری بعد از گریههای امپراطور و اقلیت که هر دو قابل اعتنا هستند، کتاب به کتاب در درجازدگی خودش مصممتر میشود. شعرهای بیمکان و بیزمان و با مضامین تکراری با کمترین حد حسانگیزی.
راستی، این سبک کاغذ حرامکنی نشر دولتی که یک صفحه در میان خالی کامل است، در این وضع قیمت کاغذ واقعاً ستم است. سوره این کار را برای همهٔ کتابهای فاضل و برخی دیگر از...
قفسهنوشت ۲۳۳: پریدخت؛ از حامد عسکری
یک کار به معنی واقعی کلمه لوس و بیفکر. عسکری در شعرهایش هم از دامن و لب و گوشواره و نامزد سرباز و این جور مضامین معمولاً به جز استثناهایی جلوتر نمیرود. این کارش که نثر است و واویلا. آش خیلی شور شده؛ خیلی!
پ.ن. وقتی به تعداد تجدید چاپهای زیاد کتاب فکر کردم، بیخود یاد مهدی سهیلی افتادم (هیچ وقت مهدی سهیلی نخواندهام و قضاوتی در مورد کیفیت شعرها...
قفسهنوشت ۲۳۲: گزینه اشعار نیما یوشیج
این کتاب جزو مجموعهٔ گزینه اشعاری است که نشر مروارید برای شاعران مطرح معاصر سالهاست در قطعهای مختلف از جمله جیبی منتشر میکند و برای من جزو خاطرهانگیزترین و جذابترین مجموعه گزینه شعر است.
کل این کتاب ۳۴۰ صفحه است که شروعش با مقالات چند نفر از جمله اخوان ثالث و جلال آل احمد است. ترتیب شعرها از آخر به اول است. نیما برخلاف بسیاری از شاعران معاصر...
قفسهنوشت ۲۳۱: تالار گرگ؛ از هیلاری منتل
«تالار گرگ» اولین مجموعه از سهگانهٔ تامس کرامول است که هر سه جلد کتاب خوشاقبال بوده است. جلد اول که همین کتاب حاضر است جایزهٔ بوکر گرفته است، جلد دوم همین طور و جلد سوم نامزد این جایزه شده است. چنین چیزی یک دستاورد بزرگ برای «هیلاری منتل» نویسندهٔ این رمان است.
داستان بر اساس وقایع تاریخی قرن شانزدهم است. شخصی به اسم کرامول که از خانوادهٔ فقیر...
قفسهنوشت ۲۳۰: جنگل گریان؛ از مهسا چراغعلی
«جنگل گریان» مجموعهٔ ۴۸ شعر سپید از مهسا چراغعلی است که در ۸۸ صفحه گردآوری شده و انتشارات فصل پنجم آن را به سال ۱۳۹۶ منتشر کرده است. این شعرهای برای سنین آغازین جوانی شاعر است (متولد ۱۳۶۸ و نشر ۱۳۹۶!) و پر است از شور جوانی و عشق. مضمون همهٔ شعرها عشقی زنانه به معشوقی است که اگر کلیت ادبیات عاشقانهٔ فارسی را در نظر بگیریم، خرق عادت است. این مجموعه ب...
چند فقره توضیح واضحات به بهانهٔ طرح جلد نیویورکر
خاطرهای تازه
چند هفتهٔ پیش ایمیلی از خانم آرمسترانگ، مدیر دبستان وارگاس، آمد که فردا روز تمرین جهت آمادگی برای تیراندازی مدارس است و والدین باید بچهها را از قبل توجیه کنند.
علی را به مدرسه میرسانم. هنوز شش سالش نشده است. دو سال پیش که برایش قصههای تابهتا گذاشتم و آقای دزد مهربانی (با بازی جمشید اسماعیلخانی) به خانه آمده بود و زیزیگولو آسیپ...
قفسهنوشت ۲۲۹: از سرشت و سرنوشت؛ از حسین منزوی
حسین منزوی غزلسرای مطرح معاصر است که معمولاً همردیف سایه و شهریار از نظر شاعرانگی، و همردیف بهبهانی و بهمنی و نیستانی از نظر نوآوری یاد میشود. باید ببینیم چه شد منزوی اینقدر در زمینهٔ غزل مطرح شد. در اینجا بهانهای میشود که نظرم را مختصراً بگویم.
نخست قوت و شاعرانگی اوست مثلاً در این بیتها:
دوباره دیدنت ای جان معاد موعود است
قیام قامت قدیسی...
قفسهنوشت ۲۲۸: تندتر از عقربهها حرکت کن؛ از نوید نجاتبخش
در این روزها که در هجمهٔ خبرها و تحلیلهایی هستیم که بالا و پایینِ همهٔ رنگها را سیاهی میبینند، حال قفسهٔ کتابم هم تعریفی نداشت: مشتی کتاب علوم اجتماعی در مورد ایران و مشکلاتش، کلی رمان و داستان در مورد دردهای عمیق بشر و چند کتاب دیگر؛ برخی انگلیسی و برخی فارسیِ یادگار از سفرم به ایران. یکهو یاد این کتاب افتادم که سیدمجتبی قافلهباشی، همدانشگاه...
قفسهنوشت ۲۲۶: موانع توسعه ایران؛ از نیما ناعم و امید یعقوبزاده
این کتاب مجموعهٔ چند گفتار در مورد توسعه از استادان علوم انسانی ایران در سال ۱۳۹۶-۱۳۹۷ است. نام استادان همانی است که روی جلد نوشته شده است. متأسفانه نگاه سوگیرانه و روساختی در مطالب این نوشتهها موج میزند. غیر از دو مقاله از سعید لیلاز و عبدالعلی قوام که بیشتر بحث روی زمین کردند و هشدارهایی در مورد موانع توسعه دادند، بقیهٔ مطالب سرشار از شعارزدگی ...
قفسهنوشت ۲۲۷: پس از بیست سال؛ از سلمان کدیور
این مطلب از من در بخش نقد داستان شهرستان ادب منتشر شده است: پیوند به مطلب
در زمانهای که خروجی ادبیات داستانیاش، از معروفترین و پرسابقهترین ناشرها و نویسندگان، پر از خطاهای فاحش روایتی و زبانی است، خیلی انتظار نمیرود نویسندهای جوان، روی موضوعی تمرکز کند که هم وارد شدن به آن زمان زیادی میگیرد و هم پرداختن به آن، دردسرهای زیادی را به همراه میآ...
سیاهمشق ۷۳
العلم هو الحجاب الاکبر
تو آب دیدهای آیا؟ سراب خواهد شد
خیال خام خمارت خراب خواهد شد
چه سود ندبهٔ ماهیِ تُنگِ تنهایی؟
که عاقبت تب و تابش حباب خواهد شد
به قلب یخزده میگفت آدم برفی
همین که آب شوی انقلاب خواهد شد
به شیخ شهر بگویید هر چه میداند
میان او و حقیقت حجاب خواهد شد
میان مرگ و تجاهل کسی چه میفهمد
تن تکیدهٔ ما گورخواب خواهد شد
ز ...
قفسهنوشت ۲۲۵: چتر شورشی؛ از حمیدرضا شکارسری
(۱)
آب از آب
البته تکان نمیخورد
ابرها
اگر
صد سال دیگر هم نبارند…
(۴۶)
با نسیمی
وطنش را
از یاد
میبرد
ابر…
(۴۸)
بعد سالها
با دیدن ابرها
تمام درختان ذوق کردهاند
جوانه زدهاند
جز کاجهای بیتفاوت گورستان.
(۹۸)
نفرین کارتنخوابها
ابرها را
به گریه میاندازد…
قفسهنوشت ۲۲۴: نسبت دین و دنیا؛ از عبدالله جوادی آملی
این کتاب در واقع جمعآوری سلسله صحبتهای آقای جوادی آملی است در نقد نظریهٔ سکولاریسم. در مجموع کتاب خوبی است اما من چند مشکل اساسی با این کتاب دارم:
نخست و مهمترین مشکل آن که بحثها در مورد مسألهٔ حکمرانی است اما به هیچ وجه انضمامی نیست. نه وقتی در مورد لطمات سکولاریسم بحث میشود، معلوم است به چه چیزهایی اشاره میشود و نه وقتی که در مورد برکات حکو...
پیشنهادی برای امروز
مردگان باغ سبز به خاطر همزمانی با سال ۸۸ دچار مشکلاتی در نشر شده بود. ظاهراً باغ سبزی که نویسنده مراد میکرده را ممیزیچی فهم نکرده است. این رمان را حدوداً ۹ سال پیش خواندم و قاعدتاً جزئیات زیادی از آن در خاطرم نیست؛ خاصه آن که کتاب را از کتابخانهٔ دانشگاه کلمبیا امانت گرفته بودم و الان در دسترسم نیست. مگر آن که در آن اندکی رئالیسم جادویی وجود دارد...
قفسهنوشت ۲۲۳: زایشمرگهای متن ۳؛ از حمیدرضا شکارسری
این کتاب که ظاهراً ادامهٔ چند جلد دیگر است، مجموعهای است از چند شعر کوتاه بیوزن به همراه نقد و نظر یکصفحهای حمیدرضا شکارسری. ذکر دو نکته را لازم میبینم: نخست دست خالی شعر معاصر ما که بسیار دردناک است وقتی میبینیم شعر امروز تا این حد کممایه است. دوم این که در روزگار شبکههای اجتماعی و وبلاگ و مجلات آنلاین، جایگاه چنین نوشتههایی را به عنوان ک...
قفسهنوشت ۲۲۲: سهتار؛ از جلال آلاحمد
سهتار مجموعه داستانهای کوتاه جلال آل احمد است که عمدهٔ داستانها در نیمهٔ دوم دههٔ ۱۳۲۰ نوشته شده است. شاید بشود این کتاب را به سه جور مضمون تقسیم کرد: نقد تعصبات و وسواسهای مذهبی، نقد فضای فقر در ایران با دیدگاه چپ، و سومی تصویرسازی فضای ایران در آن زمانه. در مضمون اول جلال به شدت دچار شعارزدگی و گلدرشتی است؛ خصوصاً در دو داستان وسواس و سهتا...